Tội Lừa Đảo Chiếm Đoạt Tài Sản

Luật sư Nguyễn Thị Duyên
0979 18 28 78
Tìm hiểu Tội Lừa Đảo Chiếm Đoạt Tài Sản theo Pháp Luật Việt Nam
Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là một trong những tội phạm phổ biến trong thực tiễn đời sống, thường xuất hiện dưới nhiều hình thức như giả mạo thông tin, sử dụng giấy tờ giả, đưa ra thông tin sai sự thật, tạo dựng giao dịch không có thật để lợi dụng sự tin tưởng của người khác nhằm chiếm đoạt tài sản. Hành vi này không chỉ xâm phạm quyền sở hữu tài sản của cá nhân, tổ chức mà còn ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội.
Tội Lừa Đảo Chiếm Đoạt Tài Sản LDLAWYER

Tội Lừa Đảo Chiếm Đoạt Tài Sản Theo Quy Định Của Bộ Luật Hình Sự

Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là một trong những tội phạm phổ biến trong thực tiễn đời sống.

Vậy khi nào một hành vi được xác định là tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản? Các yếu tố cấu thành tội phạm và mức hình phạt được pháp luật quy định như thế nào? Bài viết dưới đây của Luật Lưu Danh sẽ phân tích các vấn đề pháp lý liên quan.

Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản được quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là gì?

Lừa đảo chiếm đoạt tài sản là hành vi sử dụng thủ đoạn gian dối nhằm làm cho người có tài sản hoặc người quản lý tài sản tin tưởng, từ đó tự nguyện giao tài sản cho người thực hiện hành vi. Sau khi nhận được tài sản thông qua thủ đoạn gian dối, người phạm tội thực hiện việc chiếm đoạt tài sản đó.

Đặc trưng cơ bản của tội phạm này là thủ đoạn gian dối được sử dụng trước thời điểm người phạm tội nhận được tài sản và có vai trò quyết định trong việc làm cho người bị hại tin tưởng, chuyển giao tài sản.

Các yếu tố cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Để xác định một hành vi có cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay không, cần xem xét đầy đủ bốn yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định của pháp luật hình sự.

2.1. Khách thể của tội phạm

Khách thể trực tiếp của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là quyền sở hữu tài sản được pháp luật bảo vệ. Đối tượng tác động của tội phạm này là tài sản bao gồm: vật, tiền.

Thông qua hành vi gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản, người phạm tội đã xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản, làm ảnh hưởng đến các quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản của họ.

2.2. Mặt khách quan của tội phạm

Mặt khách quan của tội phạm được thể hiện thông qua hành vi dùng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản.

Thủ đoạn gian dối có thể được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, chẳng hạn:

  • Cung cấp thông tin sai sự thật về nhân thân, năng lực tài chính hoặc khả năng thực hiện nghĩa vụ nhằm tạo lòng tin để nhận tiền, tài sản.
  • Sử dụng giấy tờ, tài liệu giả hoặc giả mạo thông tin nhằm tạo dựng sự tin tưởng.
  • Đưa ra thông tin không đúng sự thật về quyền sở hữu, tình trạng pháp lý hoặc đặc điểm của tài sản để người khác giao tài sản.
  • Dựng lên các giao dịch, dự án hoặc hoạt động kinh doanh không có thật nhằm huy động, nhận tiền và chiếm đoạt tài sản.

Về mặt pháp lý, hành vi gian dối phải có trước thời điểm thực hiện việc chiếm đoạt tài sản. Người phạm tội sử dụng thông tin gian dối làm cho người bị hại nhận thức sai lệch về sự việc, từ đó tự nguyện chuyển giao tài sản.

Theo khoản 1 Điều 174 Bộ luật Hình sự, giá trị tài sản bị chiếm đoạt thông thường phải từ 2.000.000 đồng trở lên. Trường hợp tài sản có giá trị dưới 2.000.000 đồng, người thực hiện hành vi vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thuộc một trong các trường hợp luật định.

2.3. Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là người có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo quy định.

Theo Điều 12 Bộ luật Hình sự, người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm này.

2.4. Mặt chủ quan của tội phạm

Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp.

Người phạm tội nhận thức được hành vi đưa ra thông tin gian dối là trái pháp luật, biết việc sử dụng thủ đoạn này có thể khiến người khác giao tài sản và mong muốn chiếm đoạt tài sản đó.

Mục đích chiếm đoạt tài sản phải tồn tại trước khi người phạm tội thực hiện hành vi gian dối để người bị hại giao tài sản. Đây là một trong những căn cứ quan trọng để phân biệt tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản với các hành vi vi phạm nghĩa vụ dân sự hoặc tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Mức hình phạt đối với tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Điều 174 Bộ luật Hình sự quy định các khung hình phạt căn cứ vào giá trị tài sản bị chiếm đoạt, tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi và các tình tiết định khung.

Cụ thể:

  • Khoản 1: Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
  • Khoản 2: Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
  • Khoản 3: Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.
  • Khoản 4: Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân.

Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản theo quy định tại khoản 5 Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Việc áp dụng khung hình phạt cụ thể phải căn cứ vào các dấu hiệu định khung và tình tiết của từng vụ án, không chỉ dựa trên giá trị tài sản bị chiếm đoạt.

Phân biệt tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

Trong thực tiễn giải quyết tranh chấp và các vụ án hình sự, việc phân biệt hai tội danh này có ý nghĩa quan trọng trong xác định đúng bản chất hành vi và trách nhiệm hình sự của người thực hiện.

Cả hai tội đều có dấu hiệu chiếm đoạt tài sản của người khác. Tuy nhiên, điểm khác biệt cơ bản nằm ở thời điểm phát sinh ý định chiếm đoạt và phương thức thực hiện hành vi.

Tiêu chí

Lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

Căn cứ pháp lý

Điều 174 BLHS

Điều 175 BLHS

Thủ đoạn

Dùng thủ đoạn gian dối để người khác giao tài sản

Ban đầu nhận tài sản hợp pháp thông qua vay, mượn, thuê hoặc hình thức hợp đồng khác

Thời điểm có ý định chiếm đoạt

Có trước hoặc tại thời điểm nhận tài sản

Phát sinh sau khi đã nhận tài sản hợp pháp

Phương thức chiếm đoạt

Dùng thông tin gian dối khiến người khác tự nguyện giao tài sản

Dùng thủ đoạn gian dối, bỏ trốn, hoặc sử dụng tài sản vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại trong các trường hợp luật định

Việc xác định tội danh không chỉ căn cứ vào việc người vay hoặc người nhận tiền không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, mà phải đánh giá toàn diện chứng cứ, mục đích chiếm đoạt và thời điểm phát sinh ý định chiếm đoạt.

Người bị hại cần làm gì khi bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản?

Khi phát hiện có dấu hiệu bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người bị hại cần chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Trước hết, cần thu thập và bảo quản các tài liệu, chứng cứ có liên quan, bao gồm:

  • Hợp đồng, giấy vay tiền, giấy biên nhận hoặc tài liệu giao nhận tài sản.
  • Sao kê tài khoản ngân hàng, chứng từ chuyển tiền.
  • Tin nhắn, email, dữ liệu điện tử và nội dung trao đổi giữa các bên.
  • Tài liệu, giấy tờ được sử dụng để tạo dựng thông tin gian dối.
  • Thông tin về người thực hiện hành vi và những người có liên quan.

Sau đó, người bị hại có thể gửi đơn tố giác về tội phạm đến cơ quan điều tra có thẩm quyền hoặc cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Việc cung cấp đầy đủ chứng cứ có ý nghĩa quan trọng trong quá trình xác minh, đánh giá hành vi và xác định trách nhiệm pháp lý của người có liên quan.

luật sư tư vấn, hỗ trợ pháp lý về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Các vụ việc liên quan đến tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản thường có nhiều tình tiết phức tạp, đặc biệt trong việc xác định thủ đoạn gian dối, thời điểm phát sinh ý định chiếm đoạt, dòng tiền và trách nhiệm của những người có liên quan.

Việc có luật sư tham gia ngay từ giai đoạn đầu giúp khách hàng nhận diện đúng vấn đề pháp lý, xây dựng phương án xử lý phù hợp và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp trong quá trình giải quyết vụ việc.

Luật Lưu Danh cung cấp dịch vụ luật sư tư vấn và hỗ trợ pháp lý về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, bao gồm:

  • Tư vấn dấu hiệu cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và xác định trách nhiệm hình sự.
  • Hỗ trợ soạn thảo đơn tố giác tội phạm, đơn kiến nghị khởi tố và các văn bản pháp lý có liên quan.
  • Hỗ trợ thu thập, đánh giá chứng cứ và xây dựng phương án bảo vệ quyền lợi cho người bị hại.
  • Tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị hại trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử.
  • Tham gia bào chữa cho người bị buộc tội, bị can, bị cáo; nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ và đưa ra quan điểm bào chữa.
  • Tư vấn yêu cầu hoàn trả tài sản, bồi thường thiệt hại và các vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình giải quyết vụ án.

Với phương châm hoạt động tận tâm, trách nhiệm và đặt quyền lợi hợp pháp của khách hàng lên hàng đầu, Luật Lưu Danh luôn hướng đến những giải pháp pháp lý phù hợp, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng theo đúng quy định pháp luật.

Kết luận

Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản không chỉ gây thiệt hại trực tiếp đến quyền sở hữu tài sản mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự, an toàn xã hội. Việc xác định đúng dấu hiệu cấu thành tội phạm, đánh giá đầy đủ chứng cứ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình giải quyết vụ việc.

Khi phát hiện có dấu hiệu bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc bị cơ quan tiến hành tố tụng xem xét trách nhiệm hình sự về tội danh này, khách hàng nên chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý từ luật sư để được tư vấn và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp kịp thời.

LUẬT LƯU DANH – Tư vấn, hỗ trợ pháp lý và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng.

 

 

Tác giả Luật sư Nguyễn Thị Duyên LDLAWYER
Luật sư Nguyễn Thị Duyên
Luật sư Nguyễn Thị Duyên thường xuyên tư vấn cho khách hàng trong các lĩnh vực dân sự, hình sự, thương mại, thuế, lao động
Dịch vụ tương tự
Đăng ký tư vấn miễn phí

Vui lòng điền các thông tin dưới đây. Chúng tôi sẽ liên hệ lại trong 24h làm việc

  • Hotline tư vấn và hỗ trợ: 0979 18 28 78
zalo LDLAWYER