NÊN CHỌN MỞ HỘ KINH DOANH HAY CÔNG TY?

Chuyên viên - Nguyễn Thị Kim Anh
0979.18.28.78
Tìm hiểm về khái niệm, các quy định pháp luật và ưu - nhược điểm của hộ kinh doanh và công ty để đưa ra lựa chọn phù hợp cho cơ sở của bạn
Nếu bạn đang phân vân không biết nên lựa chọn mở công ty hay hộ kinh doanh để bắt đầu hoạt động kinh doanh thì hãy cùng Luật Lưu Danh tìm hiểm về khái niệm, các quy định pháp luật và ưu - nhược điểm của hộ kinh doanh và công ty để đưa ra lựa chọn phù hợp cho cơ sở của bạn
NÊN CHỌN MỞ HỘ KINH DOANH HAY CÔNG TY? LDLAWYER

I. KHÁI NIỆM, QUY ĐỊNH CHUNG CỦA HỘ KINH DOANH VÀ DOANH NGHIỆP

1. Thành lập Hộ Kinh Doanh:

Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ. Trường hợp hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập thì các thành viên ủy quyền bằng văn bản cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh trong quá trình hoạt động kinh doanh. Văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật (Theo khoản 1, Điều 82 Nghị định 68/2025/NĐ-CP).

Đăng ký hộ kinh doanh là việc người thành lập hộ kinh doanh đăng ký nội dung đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế của hộ kinh doanh dự kiến thành lập, đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh và các nghĩa vụ đăng ký khác theo quy định (Theo khoản 2, Điều 3 Nghị định 68/2025/NĐ-CP)

2. Thành lập Doanh Nghiệp:

Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được thành lập hoặc đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh (Theo khoản 10,  Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020).

Đăng ký doanh nghiệp là việc đăng ký nội dung đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế của doanh nghiệp dự kiến thành lập, đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hoạt động và đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp, các nghĩa vụ đăng ký, thông báo khác và các nghiệp vụ có liên quan theo quy định của Luật Doanh nghiệp và Nghị định này. (Theo khoản 1, Điều 3 Nghị định 68/2025/NĐ-CP).

II. SO SÁNH HỘ KINH DOANH VÀ DOANH NGHIỆP

Để trả lời cho câu hỏi “Nên chọn mở hộ kinh doanh hay công ty?” thì bạn cần phân biệt rõ hộ kinh doanh và doanh nghiệp khác nhau thế nào. Đồng thời, tùy vào mô hình kinh doanh, mục tiêu phát triển và khả năng tài chính mà bạn chọn loại hình phù hợp.

Dưới đây là những điểm khác nhau giữa hộ kinh doanh cá thể so với doanh nghiệp, công ty:

1. Thủ tục đăng ký kinh doanh:

                                     Hộ kinh doanh cá thể                              Công ty

Cơ quan thực hiện: UBND cấp Xã

Hồ sơ thành lập: đơn giản

Thời gian thực hiện: 03 ngày làm việc

Lệ phí thành lập: miễn phí

Cơ quan thực hiện: Sở Tài Chính Tỉnh/Thành phố trực thuôc Trung ương.

Hồ sơ thành lập: phức tạp

Thời gian thực hiện: 03 ngày làm việc

Lệ phí thành lập: 100.000 đồng phí công bố thông tin.

 

2. Tư cách thành lập

Hộ kinh doanh cá thể Công ty

Tư cách pháp nhân: Không có tư cách pháp nhân

Đối tượng thành lập: Do 1 cá nhân hoặc các thành viên trong hộ gia đình thành lập

Số lượng HKD được đăng ký: 1 cá nhân chỉ được đăng ký duy nhất 1 HKD cá thể trên toàn quốc

Trách nhiệm pháp lý: Chủ hộ kinh doanh phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ

Ngành nghề kinh doanh: Bị giới hạn bởi một số ngành nghề

Tư cách pháp nhân: Có tư cách pháp nhân

Đối tượng thành lập: Do 1 hoặc nhiều cá nhân, tổ chức thành lập

Số lượng công ty được đăng ký: 1 cá nhân có thể thành lập nhiều công ty.

Trách nhiệm pháp lý: Chủ sở hữu công ty/thành viên/cổ đông chỉ chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn điều lệ đã đăng ký (trừ doanh nghiệp tư nhân)

Ngành nghề kinh doanh: Không bị giới hạn số lượng và ngành nghề đăng ký

 

3. Chế độ kế toán

Hộ kinh doanh cá thể Công ty

Kỳ kê khai thuế:

Hộ kinh doanh nhóm 1 (doanh thu từ 500tr/năm trở xuống): kê khai 1 năm 1 lần chậm nhất ngày 31/1 của năm tiếp theo. Trường hợp mới ra kinh doanh thì kê khai 2 lần/năm, lần 1 chậm nhất 31/7 năm đó, lần 2 chậm nhất 31/1 năm tiếp theo.

Hộ kinh doanh nhóm 2 (doanh thu trên 500tr đến  3 tỷ trên năm): Kê khai theo Quý

Hộ kinh doanh nhóm 3 (doanh thu trên 3 tỷ đến dưới 50 tỷ trên năm): Kê khai theo Quý

Hộ kinh doanh nhóm 4 (doanh thu trên 50 tỷ): kê khai theo tháng.

Các loại thuế phải nộp:

Hộ kinh doanh nhóm 1: Không nộp thuế TNCN, thuế GTGT.

Hộ kinh doanh nhóm 2, 3, 4: Phải nộp thuế TNCN, thuế GTGT.

HKD có thể phải nộp thêm các loại thuế khác như: Thuế xuất nhập khẩu; Thuế tiêu thụ đặc biệt; Thuế bảo vệ môi trường; Thuế tài nguyên; Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.

 

Thuế suất:

Thuế suất thuế GTGT từ 1% - 5%

Thuế suất thuế TNCN từ 0.5% - 5%

Mức thuế suất áp dụng tuỳ thuộc vào ngành nghề kinh doanh của HKD

 

Hoá đơn điện tử (HĐĐT):

HKD nhóm 1: không được sử dụng HĐĐT.

HKD có doanh thu từ trên 500tr đến dưới 1 tỷ trên năm: phải đáp ứng điều kiện để sử dụng HĐĐT.

HKD thu từ 1 tỷ đồng trở lên: bắt buộc sử dụng HĐĐT.

Kỳ kê khai thuế:

Hình thức kê khai theo tháng: Chậm nhất là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ.

Hình thức kê khai theo Quý: Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu của quý tiếp theo quý phát sinh nghĩa vụ.

Báo cáo tài chính năm: Chậm nhất là 31/3 năm tiếp theo.

 

 

Các loại thuế phải nộp:

Thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Doanh nghiệp có thể phải nộp thêm các loại thuế khác như: Thuế xuất nhập khẩu; Thuế tiêu thụ đặc biệt; Thuế bảo vệ môi trường; Thuế tài nguyên; Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.

 

Thuế suất:

Thuế suất thuế GTGT từ 8% - 10%

Thuế suất thuế TNCN khoảng 10% trở lên

Thuế suất thuế TNDN 20% trên lợi nhuận doanh nghiệp mỗi năm

 

 

Hoá đơn điện tử (HĐĐT):

Bắt buộc đăng ký và sử dụng HĐĐT

 

4. Quy định về Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế:

Hộ Kinh Doanh Công ty

Đối tượng:

Bắt buộc phải tham gia BHXH cho người lao động và chủ hộ kinh doanh

Mức đóng:

Chủ hộ kinh doanh: 29,5% mức lương tháng.

Người lao động: 32% mức lương tháng

Người lao động đóng 10,5%

Người sử dụng lao động đóng: 21,5%

 

Đối tượng:

Phải đăng ký tham gia BHXH bắt buộc cho người lao động và người quản lý doanh nghiệp.

Mức đóng:

Người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương: 29,5% mức lương tháng.

Người quản lý doanh nghiệp có hưởng lương: 32% mức lương tháng.

Người lao động: 32% mức lương tháng.

Người lao động đóng 10,5%

Người sử dụng lao động đóng: 21,5%

 

III. CÁC ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA HỘ KINH DOANH VÀ DOANH NGHIỆP:

1. Ưu - nhược điểm của công ty:

Ưu điểm:

  • Có tư cách pháp nhân (ngoại trừ doanh nghiệp tư nhân);
  • Quy mô kinh doanh rộng, không giới hạn số lượng lao động và ngành nghề kinh doanh;
  • Dễ dàng huy động vốn từ bên ngoài và mở rộng phạm vi sản xuất kinh doanh thông qua việc thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh;
  • Chủ sở hữu/thành viên/ cổ đông chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi số vốn đã góp (trừ doanh nghiệp tư nhân), không phải lấy tài sản cá nhân để chịu trách nhiệm cho nghĩa vụ của công ty;
  • Đáp ứng được nhu cầu xuất hóa đơn GTGT cho khách hàng trong quá trình hoạt động kinh doanh;
  • Được khấu trừ thuế GTGT và các khoản chi phí hợp lý khác trước khi tính thuế TNDN.

Nhược điểm:

  • Chế độ kế toán phức tạp đòi hỏi phải đúng luật, đúng hạn, đúng chuẩn mực kế toán;
  • Doanh nghiệp phải đóng nhiều loại thuế với mức thuế suất cao hơn hộ kinh doanh;
  • Phải tốn nhiều chi phí để thực hiện các chế độ phúc lợi cho người lao động.
  • Thủ tục giải thể phức tạp, mất nhiều thời gian.

2. Ưu - nhược điểm của hộ kinh doanh cá thể

 Ưu điểm:

  • Chế độ kế toán đơn giản;
  • Số lượng lao động ít nên dễ dàng quản lý;
  • Có thể sử dụng hóa đơn điện tử khi đáp ứng yêu cầu;
  • Phù hợp với ngành nghề kinh doanh khó lấy hoá đơn đầu vào;
  • Các loại thuế phải nộp ít hơn doanh nghiệp với mức thuế suất thấp.

Nhược điểm:

  • Không có tư cách pháp nhân;
  • Quy mô kinh doanh nhỏ nên không dễ huy động vốn hay mở rộng quy mô kinh doanh;
  • Chủ hộ kinh doanh phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình;
  • Không được xuất hóa đơn GTGT nên hạn chế trong việc tiếp cận khách hàng là tổ chức, doanh nghiệp;
  • Không được khấu trừ thuế GTGT và các khoản chi phí hợp lý khác khi tính thuế như doanh nghiệp.

Trên đây là những ý kiến pháp lý của chúng tôi liên quan đến NÊN CHỌN MỞ HỘ KINH DOANH HAY CÔNG TY?”. Nếu khách hàng có bất kỳ thắc mắc nào quý khách có thể liên hệ Công ty Luật TNHH Lưu Danh để được hỗ trợ kịp thời và hiệu quả.

Tp. Hồ Chí Minh, ngày 10 tháng 04 năm 2026

Tác giả Chuyên viên - Nguyễn Thị Kim Anh LDLAWYER
Chuyên viên - Nguyễn Thị Kim Anh
Chuyên viên - Nguyễn Thị Kim Anh
Đăng ký tư vấn miễn phí

Vui lòng điền các thông tin dưới đây. Chúng tôi sẽ liên hệ lại trong 24h làm việc

  • Hotline tư vấn và hỗ trợ: 0979.18.28.78
zalo LDLAWYER